zabytki
ZABYTKI
Skarby
Naszej Gminy

1. Opis atrakcji:

Wieś znajduje się na południowy-zachód od Kątów Wrocławskich i położona jest przy ruchliwej trasie biegnącej pomiędzy Wrocławiem a Świdnicą. W centralnej części Gniechowic, tuż przy drodze, znajduje się niewielki barokowy pałacyk, który przed wiekami w swoich murach gościł wiele znanych osobistości. Udokumentowana historia wsi sięga roku 1288, gdy po raz pierwszy pojawiła się ona pod nazwami Gnekowiz oraz Gniechowiczi. W latach 30. XIV w. jej właścicielami była rodzina von Reichenbachów, która w 1404 r. sprzedała Gniechowice rodzinie Ungerathen. Na początku lat 60. XVI w. nowymi gospodarzami zostali przedstawiciele rodu von Saurma-Jeltsch i w ich posiadaniu majątek pozostał już do 1945 r. Pierwsza arystokratyczna rezydencja w Gniechowicach pojawiła się w tzw. urbarzu z 1582 r. Posiadała grube mury, sklepione piwnice, pomieszczenia i komnaty, a budowla otoczona była fosą. W 1642 r. wieś została zniszczona w czasie wojny 30-letniej, a odbudowę dworu przeprowadził w 1649 r. Conrad von Saurma. Kolejne prace miały miejsce na przełomie XVII i XVIII w., gdy dwór został przebudowany na barokowy pałac. W tym czasie (1691) miał miejsce ślub Hansa Leutholda von Saurmy z Juliane Perpetuą von Herbestein, co prawdopodobnie związane było z oddaniem budowli do użytku i zamieszkanie jej przez młodą parę. Ostateczny kształt zabytku jest wynikiem przekształceń z XIX stulecia oraz z drugiej połowie lat 30. XX w., gdy pałac uległ zniszczeniu w pożarze. Po II wojnie światowej był on użytkowany przez mieszkańców i biura PGR-u.

2. Historia atrakcji:

Obecny barokowy pałac pochodzi z początku XVIII wieku - najprawdopodobniej z 1713 r. Na podstawie wczesnobarokowego detalu (obramienie okien, forma kominka) niemieccy uczeni datowali pałac na okres wcześniejszy, wiążąc decyzję o budowie z datą ślubu właściciela Gniechowic Hansa Leutholda von Saurmy z Juliane Perpetuą, z domu Herberstein. Kronika kościelna wspomina dwuskrzydłowe założenie - jest to jednak mniej prawdopodobne, zwłaszcza, że najstarsza rycina autorstwa F. B. Wernera z ok. 1740 r. przedstawia prostokątną bryłę pałacu, bez skrzydeł bocznych. Pałac przebudowano w 1843 r. W 1861 r. na dachu powstała wieżyczka zegarowa, jednak oś główną już wcześniej, za czasów Wernera, podkreślała wieżyczka na dachu mansardowym (brak zegara), portal i lukarna. W latach 1936 - 1937 przebudowano wnętrza. Obecna budowla to piętrowy budynek na rzucie prostokątnym, z dachem mansardowym i lukarnami, niepodpiwniczona. Przy ścianie wschodniej przypory. Prostokątne okna nierównomiernie rozłożono na elewacji, odwzorowują układ wnętrz, okno na osi głównej szersze. W części centralnej wejście zakończone łukiem pełnym, wcześniej istniały dwa jednakowe wejścia i portale od strony frontowej (północno-zachodniej) i od ogrodu (elewacja południowo-wschodnia). Wejście frontowe zamurowano już przed II wojną światową, drugie zamurowano do połowy w okresie dostosowywania pałacu do nowej funkcji biurowej gospodarstwa PGR. Wejście zachowano w formie okna termalnego, obok wykuto w miejscu okna, prostokątne drzwi prowadzące do pomieszczeń siedziby Państwowego Gospodarstwa Rolnego. Elewację parteru zdobi rustyka, piętro elewacji frontowej i ogrodowej dekorują stiuki - profilowane obramienia okien ujmują festony, wici roślinne oraz kartusze z motywami skrzyżowanych liści palmowych, pomiędzy nimi korona, wyżej putta - dwa kartusze zawierały prawdopodobnie namalowane monogramy rodowe, nieczytelne już w latach 30- tych.

3. Godziny otwarcia:

Pałac nie jest udostępniony do zwiedzania wewnątrz, można go podziwiać z zewnątrz. 

4. Cennik wejścia:

Brak opłat za zobaczenie pałacu z zewnątrz.

5. Oferta proponowana przez atrakcję:

Aktualnie pałac oferuje jedynie podziwiane z zewnątrz. 

6. Adres atrakcji:

Wrocławska 7A, 55-080 Gniechowice.